مدیریت هوشمند زنجیره ارزش در بحران؛ پتروپالایش دهلران چگونه از توقف سرمایهگذاری و بازگشت فلرینگ جلوگیری کرد؟
مهندس جواد کمری مدیرعامل شرکت پتروپالایش دهلران با تشریح تجربه این شرکت در مدیریت بحران و حفظ تداوم تولید، از موفقیت این مجموعه در جلوگیری از راکد ماندن سرمایهگذاریهای انجامشده، استمرار جریان درآمد و جلوگیری از تداوم آلودگی های محیط زیست هدررفت گازهای همراه نفت خبر داد و تأکید کرد: «آنچه امروز به عنوان دستاورد پتروپالایش دهلران مطرح است، تنها حفظ تولید نیست؛ بلکه صیانت از سرمایه ملی، حفظ زنجیره ارزش و تبدیل یک تهدید بزرگ به فرصتی برای خلق ارزش افزوده است.»
به گزارش خط انرژی، مدیرعامل این شرکت با اشاره به مأموریت راهبردی پتروپالایش دهلران در صنعت نفت و پتروشیمی اظهار کرد: «پتروپالایش دهلران به عنوان یکی از مهمترین حلقههای میاندست زنجیره ارزش هلدینگ، وظیفه جمعآوری، فرآورش و تبدیل گازهای همراه نفت به محصولات ارزشمند را بر عهده دارد؛ گازهایی که سالها در مشعلها میسوختند و علاوه بر تحمیل خسارتهای زیستمحیطی، موجب از بین رفتن بخش قابل توجهی از سرمایههای ملی میشدند.»
وی افزود: «هدف اصلی از اجرای این پروژه، جلوگیری از فلرینگ، افزایش بهرهوری از منابع هیدروکربوری، ایجاد ارزش افزوده، تامین خوراک صنایع پاییندستی و تکمیل زنجیره ارزش صنعت نفت کشور بوده است؛ ماموریتی که تحقق آن نیازمند پایداری تولید و وجود بازار مصرف برای محصولات تولیدی است.»
مدیرعامل پتروپالایش دهلران با اشاره به نخستین چالش اساسی این پروژه گفت: «همزمان با آغاز بهرهبرداری، برخی طرحهای پاییندستی که قرار بود مصرفکننده محصولات این مجتمع باشند، با تأخیر در تکمیل و راهاندازی مواجه شدند. این موضوع ریسک بزرگی را برای پروژه ایجاد کرد؛ زیرا در صورت نبود مشتری، سرمایهگذاری عظیم انجامشده میتوانست بلااستفاده و هزینه نگهداری تجهیزات نصب شده دوچندان میشود و حتی خطر بازگشت گازهای همراه به چرخه فلرینگ نیز وجود داشت.»
وی ادامه داد: «مدیریت شرکت با درک اهمیت زمان در اقتصاد پروژه، به جای انتظار برای تکمیل طرحهای پاییندستی، تصمیمی راهبردی اتخاذ کرد. در مدت زمانی کوتاه، خط لولهای به طول ۱۸۰ کیلومتر به صورت EPC احداث شد تا امکان انتقال محصولات به مجتمع پتروشیمی بندر امام در ماهشهر فراهم شود. این اقدام موجب شد محصول تولیدی بدون وقفه وارد بازار مصرف شود و سرمایهگذاری انجامشده از خطر رکود و بلااستفاده ماندن نجات پیدا کند.»
مهندس جواد کمری این اقدام را نمونهای از مدیریت فعال زنجیره ارزش دانست و افزود: «در پروژههای بزرگ صنعتی، صرف تولید محصول کافی نیست؛ اگر حلقههای بعدی زنجیره فعال نباشند، کل سرمایهگذاری با خطر مواجه میشود. به همین دلیل تلاش کردیم پیش از تبدیل شدن تهدید به بحران، مسیر جایگزین را ایجاد کنیم.»
وی با اشاره به شرایط ویژه ناشی از جنگ و آسیبدیدگی برخی زیرساختهای صنعتی کشور اظهار داشت: «با آسیبدیدگی پتروشیمی بندر امام و خروج موقت این مجتمع از مدار تولید، مسیر فروش محصولات پتروپالایش دهلران بار دیگر با چالش جدی مواجه شد. در چنین شرایطی، خطر توقف تولید، راکد ماندن سرمایه و بازگشت به فلرینگ دوباره مطرح شد؛ اما این بار نیز تصمیمگیری سریع، مانع از تحقق این تهدید شد.»
مدیرعامل شرکت افزود: «تیمهای فنی، بهرهبرداری و بازرگانی با همکاری و همدلی با یکدیگر، در کوتاهترین زمان ممکن راهکارهای جایگزین را عملیاتی کردند. از یک سو با انجام اصلاحات فرآیندی، مشخصات محصول به گونهای تغییر یافت که قابلیت مصرف در پتروشیمی ایلام را پیدا کند و از سوی دیگر، برای جلوگیری از توقف تولید، مدل حملونقل نیز تغییر کرد و انتقال محصول از طریق تریلرهای تخصصی جایگزین مسیر قبلی (خط لوله) شد.»
وی تصریح کرد: «اجرای همزمان این دو اقدام باعث شد هیچ وقفه مؤثری در تولید ایجاد نشود و محصولات شرکت در سریعترین زمان ممکن وارد بازار شوند. نتیجه این تصمیمات، حفظ جریان درآمد، جلوگیری از راکد ماندن سرمایهگذاریهای انجامشده و استمرار خلق ارزش افزوده برای سهامداران و اقتصاد کشور ٬ پایداری و تداوم اشتغال ببرای کارکنان که بیش از ۸۵٪ آنها بومی استان میباشند.»
مدیرعامل پتروپالایش دهلران تأکید کرد: «مهمترین دستاورد این تجربه، اثبات این واقعیت بود که مدیریت بحران صرفاً به معنای کاهش خسارت نیست؛ بلکه میتواند با تصمیمگیری بهموقع، از تهدیدها فرصت بسازد. اگر در آن مقطع واکنش سریع صورت نمیگرفت، علاوه بر توقف تولید، سرمایهگذاری انجامشده عملاً بدون بازده میماند و بخش قابل توجهی از گازهای همراه دوباره در مشعلها میسوخت.»
مهندس کمری ادامه داد: «در شرایط بحرانی، ارزش فعال نگه داشتن تولید و حفظ جریان نقدی، بسیار بیشتر از صرفاً جلوگیری از زیان است. هر روز توقف تولید، علاوه بر افزایش هزینهها، فرصتهای درآمدی را از بین میبرد و بازگشت سرمایه را به تعویق میاندازد. از این رو، هدف اصلی ما حفظ پویایی زنجیره ارزش و استمرار درآمدزایی بود؛ هدفی که با همکاری همه بخشهای شرکت محقق شد.»
مدیرعامل پتروپالایش دهلران در پایان با اشاره به درسهای این تجربه برای صنعت نفت و پتروشیمی کشور خاطرنشان کرد: «تجربه پتروپالایش دهلران نشان داد که انعطافپذیری مدیریتی، تنوعبخشی به بازارهای مصرف، طراحی مسیرهای جایگزین برای انتقال و فروش محصول و تصمیمگیری سریع، از مهمترین الزامات مدیریت پروژههای راهبردی کشور است. جلوگیری از فلرینگ تنها یک دستاورد اقتصادی نیست؛ بلکه اقدامی مؤثر در حفظ منابع ملی، کاهش آلایندههای زیستمحیطی، افزایش بهرهوری صنعت نفت و تقویت امنیت انرژی کشور به شمار میرود. این تجربه نشان داد که با مدیریت هوشمندانه زنجیره ارزش، حتی در سختترین شرایط نیز میتوان تولید را پایدار نگه داشت، از سرمایههای ملی صیانت کرد و مسیر خلق ارزش افزوده را استمرار بخشید تا کماکان ایران عزیز سربلند باقی بماند»