سبدی از محصولات پتروشیمی که قابلیت تولید داخلی دارند، سالانه حدود ۶۵۰ تا ۷۵۰ میلیون دلار خروج ارز ایجاد میکند؛ وارداتی که ریشه آن نه کمبود خوراک است و نه نبود بازار، بلکه مغفول ماندن حلقههای میانی و پاییندستی است.
پلییورتانها (PU) با واردات سالانه ۷۰ تا ۸۰ هزار تن و ارزشی حدود ۲۰۰ تا ۲۳۰ میلیون دلار، بزرگترین فشار ارزی این سبد را ایجاد میکنند؛ محصولاتی حیاتی برای خودرو، لوازم خانگی و ساختمان که تولیدشان در داخل متوقف مانده است.
سوپرجاذبها (SAP) با واردات ۴۵ تا ۵۰ هزار تن و ارزشی نزدیک به ۱۲۵ تا ۱۴۰ میلیون دلار، تمام نیاز صنایع بهداشتی را از مسیر واردات تأمین میکنند؛ در حالی که زنجیره بالادستی آن در کشور موجود است.
رزینهای اپوکسی با واردات ۲۰ تا ۲۵ هزار تن و هزینهای حدود ۷۰ تا ۹۰ میلیون دلار، نمونهای از وابستگی پایدار صنایع رنگ، برق و کامپوزیت به خارج از کشور هستند.
اتیلن وینیل استات (EVA) با واردات ۲۰ تا ۲۵ هزار تن و ارزشی حدود ۶۵ تا ۸۰ میلیون دلار، بازار کفش، کابل و چسب را به واردات گره زده است.
آکریلونیتریل و الیاف اکریلیک مجموعاً با بیش از ۷۰ تا ۸۵ هزار تن واردات و هزینهای در حدود ۱۵۰ تا ۱۹۰ میلیون دلار، شکاف مزمن در زنجیره نساجی و ABS را عمیقتر کردهاند.
پلیاستال (POM) و پلیمتیلمتاکریلات (PMMA) با وجود حجم کمتر، سالانه ۳۵ تا ۴۵ میلیون دلار خروج ارز ایجاد میکنند و صنایع قطعهسازی و مهندسی را کاملاً به واردات وابسته نگه داشتهاند.
این ارقام نشان میدهد که حداقل ۲۴۰ تا ۲۸۰ هزار تن واردات سالانه فقط در چند قلم محدود، کشور را هر سال با نزدیک به سهچهارم میلیارد دلار خروج ارز مواجه میکند؛ هزینهای که مستقیماً ناشی از تصمیمنگرفتن در تکمیل زنجیره ارزش پتروشیمی است.
